Niet Windmolens, maar kolencentrales draaien op subsidie

27-07-2015
“Windmolens draaien op subsidie.” Een populaire uitspraak op verjaardagsfeesten en in het café. Duurzame energiebronnen worden inderdaad vaak gesubsidieerd. Maar hoe zit het eigenlijk met de steun van overheden voor fossiele energie? Als je alles bij elkaar optelt zijn het vooral olie, kolen en gas die worden gesubsidieerd, zij het indirect.

5.000 miljard dollar overheidssteun voor ‘fossiel’

Het IMF publiceerde onlangs een rapport waaruit blijkt dat overheidssteun voor fossiele energie wereldwijd 5.000 miljard dollar per jaar bedraagt. En dat is nog een conservatieve inschatting. Het IMF keek niet alleen naar subsidies en belastingvoordelen voor fossiele energie. Er is ook schade aan mens en milieu, waar de grote energieproducenten niet voor betalen. Denk aan de gevolgen van klimaatverandering, zoals mislukte oogsten door aanhoudende droogte of de aardbevindingen in Groningen als gevolg van gasboringen. Dat is schade die wordt afgewenteld op de maatschappij. Energieproducenten krijgen hiervoor geen rekening gepresenteerd. De prijs voor fossiele energie is daardoor structureel te laag.

Overheden werken energietransitie tegen

In de meeste landen is er geen verband tussen de belasting op brandstoffen en de mate waarin deze vervuilend zijn. In Nederland betalen bedrijven die veel energie verbruiken 25 keer minder energiebelasting dan een gemiddeld huishouden. Het is dus lonend om méér te verbruiken in plaats van minder. Op de vliegtuigbrandstof kerosine wordt zelfs helemaal geen belasting geheven. Bewust of onbewust werken overheden de transitie naar een duurzame energievoorziening tegen. De prijs van fossiele energie wordt kunstmatig laag gehouden. Geen wonder dat er subsidie nodig is om duurzame energie te laten concurreren met fossiele energie. 

Nederland loopt achterop

Het gevolg van het stelselmatig bevoordelen van fossiele energie is dat we in Nederland achterop lopen in Europa. Van 28 landen in de EU, staan wij op de 26e plek. Nog net boven Malta en Luxemburg. In 2013 werd slechts 4,5% van alle energie in ons land duurzaam opgewekt. Op dat moment zaten maar liefst 18 andere EU landen al boven de 14%. Voorstellen om het belastingstelsel in Nederland ‘groener’ te maken sneuvelden onlangs nog voordat ze goed en wel waren ingediend. De politiek in Nederland roert zich nauwelijks, op enkele kleine partijen na. Zoals het er nu uitziet gaat Nederland de afgesproken klimaatdoelstellingen in 2020 niet halen. Internationaal is afgesproken om de uitstoot van broeikasgassen met 14% terug te dringen. De rechter heeft de overheid nog een grotere verplichting opgelegd: minimaal 20% reductie in 2020. 

Naar een groen belastingstelsel

Toch kunnen we deze achterstand goedmaken. Zodra de economische voordelen voor fossiele energie verdwijnen, zal het aanbod van groene stroom toenemen. Het wordt voor investeerders interessanter om bijvoorbeeld een windmolenpark aan te leggen, dan geld te steken in een nieuwe kolencentrale. Op termijn kunnen de subsidies voor duurzaam opgewekte energie dan ook helemaal verdwijnen. Vergroening van het belastingstelsel kan het tij keren. Bijvoorbeeld door minder belasting te heffen op arbeid (goed voor werkgelegenheid) en meer belasting te heffen op vervuilende energiesoorten (goed voor het milieu). Zo’n verandering is relatief eenvoudig, als de politieke wil er is. Tot die tijd zijn het de kolen- en gascentrales die draaien op ‘subsidies’.

Bedankt

Je reactie is geplaatst.